كشيده شوم ، براى من محبوبتر از آن است كه در آغاز ابديت با خدا و رسولش ديدار كنم در حالى كه به بعضى از بندگانش ستمى كرده باشم و يا چيزى از متاع دنيا را غصب كنم . و چگونه به سود موجوديت طبيعىام به كسى ظلم كنم ، در صورتى كه به سرعت رو به پوسيدگى مىرود و زمانى بس طولانى در زير خاكهاى تيره مىماند ) . اى فرزند بزرگوار ابي طالب ، سخنت صدق و سرتاسر زندگيت گواه آن است كه حقيقت با تو بوده است ، كه ابو ذرها و عمارها و مالك اشترها و اويس قرنىها و مقدادها تربيت كردى و به تاريخ بشريت تقديم نمودى . اينان حقيقتجويان حقيقتبينى بودند كه در جاذبهء تو قرار گرفتند و پندارهاى پوچى حيات را نابود كردند . آرى : ديدهء اهل حقيقت كه حقيقت بين است در تو بينند حقيقت كه حقيقت اينست چه مىتوان كرد نيست چشم دگران سوى حقيقت نگران ورنه آن راست حقيقت كه چنين آيين است فؤاد كرمانى 12 - لم يوجس موسى ( ع ) خيفة على نفسه بل اشفق من غلبة الجهّال و دول الضّلال ( هراس موسى عليه السلام براى بيم از خويشتن نبود ، بلكه دلش از ترس پيروزى نادانان و دولتهاى گمراه در اضطراب بود ) . نظرى كلى در بارهء پديده‌ها و فعاليتهاى روانى على بن ابي طالب عليه السلام امير المؤمنين ( ع ) در اين جمله ترس و بيم را از خود نفى مىكند ، با اين كه مسلما عوامل وحشت و هراس ، آن حضرت را هم مانند ساير افراد انسانى احاطه كرده بود . ما براى توضيح اين كه اين شخصيت بىنظير در برابر عوامل ترس و بيم چگونه از آرامش عالى برخوردار بوده است ، يك بحث كلى را مطرح مىكنيم كه تا حدودى مىتواند روشنگر همهء اوصاف غير عادى امير المؤمنين بوده باشد كه در سرتاسر نهج البلاغه و زندگى عينى او ديده مىشود .